Kapadokya Ürgüp Sorunları ve Çözüm Önerileri

Yeraltı Şehirleri
 
Neresinden başlayalım bilmiyorum. Kaymaklı ve Derinkuyu gibi çok ziyaret edilen, henüz onda birinden daha azının açıldığı ve temizlendiği söylenilen yeraltı şehirlerinin en azından küçük bir bölümünün aslına uygun dekore edilmesi ve bu şehirlerin yapımı sırasında ve günlük yaşamlarında kullandıkları alet edevatın sergilenmesi düşünülmelidir. Kaymaklının tam üzerinde bulunan ve yeraltına su sızdırdığı söylenen tuvaletin kaldırılması, hemen yanıbaşında, 10 mt ötesinde bulunan kilisenin restore edilerek bir şekilde yaşatılması ve kullanıma açılması gereklidir. Şehrin neredeyse içerisine kadar girecek alış-veriş yerinin biraz geri çekilerek şehrin uzaktan da görülebilmesinin önünün açılması, şehrin yer üstünün de en az altı kadar ilginç olduğunun gösterilmesi, temizlenmesi korunması sağlanmalıdır. Bölgedeki diğer yeraltışehirlerinin bir envanterinin çıkarılarak, şehir içerisindeki yoğunlaşmayı önlemek için diğer başka yeraltı şehirlerin de ziyarete açılması acilen sağlanmalıdır.
 
Derinkuyu'daki personel kadar rehberi zor durumda bırakan, turistin önünde mahçup eden, zorluk çıkartan, kendilerini beğenmiş, kaba saba personeli hiç bir müzede göremezsiniz. Bilet kesenler ve şeflerinden bahsetmekteyim. Bu yeraltışehrini gezmek te gerçekten çok zor. Belirli bir yaşın üstündekilere giriş izni verilmemelidir. Bu turistler nispeten daha kolay gezilebilen Kaymaklı ya da Mazı, Özlüce, Saratlı, Özkonak yeraltışehirlerine yönlendirilebilirler.  Derinkuyu'daki nem oranı artışı gözle görülebilecek nitelikte. Şehrin duvarları resmen yaş. Yiv denilen doğal çatlaklardan gelen su çatlaklardaki toprak ve kum tabakasının aşınmasına ve dolayısı ile çatlak aralarının genişlemesine neden olmaktadır. 24.08.11 tarihinde yaptığım gezide olduğu kadar yeraltını havasız ve bunaltıcı görmemiştim. Restorasyon adı altında bir çok gezilebilir nitelikte odanın ve bir hava bacasının kapatıldığını farkettim. Bu durum da doğal hava sörkülasyonunu engellemiş olabilir. 1. kattaki hava bacalarının bence acilen, hemen açılması gerekir.
Derinkuyu Yeraltı Şehri karşısındaki kiliseyi açık bulmak gerçek bir sürpriz olsa da çocuklardan dolayı insanın kendisini bile duyması mümkün değil. Tarif etmekte zorlandığım, son derece çirkin giyimli ve üsluplu bayan peşinizi bırakmıyor ve size zorla rehberlik yapıyor. Gezi sonrasında ise gözünüzün içine bakarak emek verdik deeemi deyip avcunu açıyor. Belli ki kiliseyi temizlemekle görevlendirilen bu bayana süpürme işi de verilmiş, bu iş kendisine öğretilmeli; süpürürken içeride tozdan göz gözü görmüyordu.  Kubbenin en yüksek yerindeki İsa freskinin bölgede benzeri yok. Halesi ve kıyafetinin belirli bölümleri altın yazmalı gibi, İsa sanki canlıymış gibi gülerek gelen misafirleri ağırlıyor. gereken öneme haiz değil.Bir an evvel hakkettiği değer verilmeli. 
 
 
Mustafapaşa
 
Mustafapaşa'da düğün salonu, yapılacak yer kalmamış gibi en güzel yeryüzü şekillerinin tahrip edilmesi ve bu duruma Tabiat ve Kültür Varlıklarını Koruma Kurulunun seyirci kalması ve daha kötüsü izin verdiği söylenmektedir. Bu durum göz önüne alınarak tekrarının önlenmesi için nasıl önlemler alınabilir, irdelenmeli (yetkililere kurslar verilmesi gerektiği dile getirilmeli, yetkililerin turizm kökenli kişilerden seçilmesi gerektiği veya turizm veya çevreci? eğitimi almış kişiler arasından seçilmesi gerekliliği vurgulanmalı. Her parası olan veya dayısı olan yetkili, yönetici olmamalı. Bebek müzesi güzel, giriş ücreti olarak kişi başı 7.5 tl. yerine 5 tl. alsalar dahi iyi olacak. Müze içerisinde 7 adet otel odasının da bulunması bence ortamı bozmuş, müzenin havasını bozmuş. Gomeda otelini anladık, yıllar önce bir hata olmuş, izin almışlar ve Kapadokya'da bir otelin nerede olmaması gerektiğinin ibretlik abidesi olarak orada duruyor; Kapadokya'nın kayalık doğasının tam ortasında, nazarlık gibi. Ama Mustafapaşa'nın en yüksek yerinde, dozer ve kepçelerle kayaların kırılmasıyla temelleri açılan, her yerden görünen villa vari lüks evlerin yapımına anlam vermek imkansız. Bu inşaat alanının Mustafapaşa'daki eski evlerde kullanılan iki farklı taşın çıkartıldığı, artık çıkartılmasının yasaklandığı bölge içerisinde olduğunu duydum. O zaman dozerle temel açmak, evler yapılmasına izin vermek te neyin nesi anlamadım.
 
 
 
Ortahisar
 
Ortahisar kasabasının turizm geleceğinin ve doğal güzelliklerinin kooperatif evleri adı altında yapılaşma yüzünden pilinin neredeyse bitmiş olması oldukça üzücüdür. Kalesinin çökmeden restore edilmesi gerekliliği dikkate alınmalıdır.
 
Yollar
 
Ürgüp Çevre yolunun yapılırken en az Kızılvadi kadar güzel bir vadinin bir yamacının yok olduğunu hatırımızda tutmalıyız. Nevşehir-Avanos çevre yolu yapılırken nadir peribaca ve yeryüzü şekillerinin tahrip olduğunun hatırlanması ve yenilerinin yapılmaması ve bunun için nasıl bir yol izlenmesi gerektiğinin değerlendirmeye alınması düşünülmelidir. (eşek ve at arabası yollarına devam, Kapadokya'yı gezebilmenin fiyatı buysa gezen buna katlanacak, yoksa gelmeyecek ya da sınırlı gezi yapacak). Bu bağlamda yeni yapılan Mustafapaşa yolunun genişletilmesini bir katliam olarak görüyorum. Yapılması gereken yolu çift yol yapmak değil, mevcut yolu biraz sağa sola genişleterek kalitesinin yükseltilmesi olmalıydı.  
 

 

Ürgüp

 

Çatalkaya (Üç Güzeller) Peribacalarının geleceği için Ürgüp-Nevşehir karayolunun en azından ağır tonajlı araçlara evidilikle kapatılması gerekliliği dile getirilmelidir. Belki de bu araçlar için yeni yol Kavak, Bahçeli, Ortahisar arkasından geçen, şu an stabilize olan yolun kazanılması ile çözülebilir. Ortahisar-Kızılvadi yol kavşağı ve Ürgüp Çatalkaya'dan Ürgüp yönündeki bir kaç yüz metrelik su kanallarının uygun bir şekilde daha henüz bir kaza yaşanmamışken (bildiğim kadarıyla) üzerlerinin ızgaralarla kapatılması gereklidir. Ürgüp'ün ve köylerinin ve Kapadokya'nın diğer bölgelerinin de bağ yollarının parke taşlarla döşenerek erozyonun ve inanılmaz tozlanmanın önüne geçilmesi gerekmektedir. Bu çalışma Bağ Bozumu Festivalinden daha çok ses getirecek ve halk tarafından taktir edilecektir. Turiste bölgeyi tanıtacağım derken asıl yerel halk gözardı edilmemelidir. Bölge üzümünün (ve diğer sebze ve meyvelerin) değerlendirilmesi için yeni pazarlar araştırılmalıdır. Fabrika açılması özendirilmeli, desteklendirilmelidir; örneğin kıraç domatesinden yapılma domates salçası, ketçap fabrikası; Mucur'da bulunan tekerlek fabrikasında Kapadokya'da otellerde çalışan toplam insan sayısından daha fazlası çalışmaktadır.  Bağını bahçesini iki yıldan fazla körlük bırakan mülk sahiplerinin bağları bir başka yöntemle (kiralama, bağları birleştirme gibi) kendilerine gelir getirici hale getirilmelidir; böylece hem hasat artsın hem istihdama katkıda bulunulsun. Bizim kayısımızın Malatya kayısısından üretim miktarından başka nesi eksik bilmiyorum. Ürgüp'te gurup turizminden başka bişey yok, bireysel turizm bitik. Kayakapı-Kadıkalesi müzesine benzer çözümler üretilip turist, acenta, tur operatörü gibi kaynakların dikkatinin buraya çekilmesi gerekmektedir.

 

Belediye karşısında Mehmet Akif Ersoy Parkı'nın park levhası, arkasındaki Atatürk büstünün yoldan görünümünü engellemektedir. Sadece 2 m. sağa çekmekle sorun çözülecek. Bu park çok önemli, keza şehir içinde Cumhuriyet meydanındaki iki (2) adet banktan ve bu parktan başka ücret ödemeden oturulacak yer yok. Bu durum süpermarkette iki saat gezdiğiniz ve yorulduğunuz halde yine de oturacak bir yerin olmaması gibi birşey; yani ye iç, al sat, çek git misali.

 

 

Ürgüp Avanos yolu 40 yıldır hala elden geçecek. Bence Devrent yolu tamamen kapatılmalı, asvaltı sökülmeli ve doğaya yeniden hediye edilmelidir; burası bir yürüyüş parkuru haline getirilmelidir; eski yol yeniden faaliyete geçirilmelidir. Ürgüp'ü gözden çıkarmışlar gibi, Göreme'den de yolu tamamen kesiliyor, Avanos yolu berbat, Nevşehir yolu da peribacalarından dolayı yakında otobüs vb. trafiğine kapatılır, otobüs yok turist yok, iyi valla.

 

Paşabağı

 

Paşabağı bölgemizin üç başlı peribacaları ile ünlü en güzel vadilerinden birisidir. Bu peribacalardan üç başlı bir tanesi devrilmek üzeredir ve şapkalarından birisi yıkılmak üzeredir. Altı oyulmuş kısımdan düşmek üzere olan şapkaya kadar bir destek çıkılması acilen gereklidir. İş bittikten sonra yanına eski ve yeni halini gösteren resimleri ve çalışmanın sebebini izah eden açıklamalar konularak konukların hoş görüsüne sığınılmalıdır. Söz konusu şapkanın üstünde ayı başına benzeyen çok güzel bir de oluşum bulunmaktadır. Şapkalardan bir diğeri de güneyden bakıldığında Margırıt Teçır'a benzer.  Tamam, doğanın işine karışılmaz, devrilirse devrilsin deniliyorsa (olmaz da hani öyle denilirse), devrileceği istikamete hemen bir koruma çiti çekilerek yanına yaklaşılmasının önüne geçilmelidir. Bu, hem orada çalışan Çavuşinli meslektaşlarımız hem de ziyaretçi misafirlerimiz için gereklidir. Paşabağı'ndaki alış-veriş mekanlarının tamamının yolun kuzey tarafına çekilmeleri şarttır. Yoldan vadiye bakan turist, dükkanlardan peribacalarını seçememekte, dağınıklıktan dolayı burada kalmadan gitmeyi tercih edebilmektedir. Eski bağlara üzüm dikenlerin ellerine sağlık, darısı diğer körlük kalanlara.

 

 

 

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !